اقباط
- لإستعمالات تانيه, شوف لغه قبطى
القبطى (لغه قبطى: ⲟⲩⲢⲉⲙ̀ⲛⲭⲏⲙⲓ ̀ⲛ̀Ⲭⲣⲏⲥⲧⲓ̀ⲁⲛⲟⲥ |ou.Remenkīmi en.Ekhristianos|, المعنى الحرفى: المصرى المسيحى ), معناها الاساسى مصرى و بقت بتستعمل عشان توصف الشخص بإنه مصرى مسيحى, اللى جدوده المصريين اعتنقو المسيحية فى القرن الأول.[1]
كلمة "الأقباط" كانت بتستخدم فى العربى (الكلاسيكى) للإشارة للمصريين بصوره عامه, لكن دلالة كلمة "الأقباط" اتحولت على مر القرون و بقى المعنى, خصوصا فى اللغات التانيه, المسيحين المصريين و المسيحية المصريه, و تحديدا بعد اعتناق الجزء الأكبر من السكان فى مصر الإسلام.[2] و دلوقتى الاستخدام, كتير ينطبق على أعضاء الكنيسة الأرثوذكسية القبطية المصرية بغض النظر عن الأصل العرقى. علشان كده الكنيسة الاثيوبية و الاريترية من المسيحيين (والنوبيين قبل اعتناق الإسلام) كان بيتقال عليهم عادة الاقباط.
[تعديل] موجز تاريخى
تاريخ الاقباط (بمعناه الدينى) بيرجع لبدايات ظهور المسيحيه اللى اسسها فى مصر القديس مرقس تلميذ المسيح و عشان كده بيتلقب بكاروز مصر و كرازته اسمها "الكرازه المرقسيه". مرقس حط فى الكرازه اول اسقف "أنيانوس" (62-82) فبنى اول كنيسه فى اسكندريه و اشتهرت فى التلت قرون الاولى بإسم "مدرسة اسكندريه اللاهوتيه" و طلع منها علما كبار زى بنتينوس السكندرى (القرن التانى) اللى هذب اللغه القبطيه, و الفيلسوف اوريجن. الكنيسه القبطيه المصريه بيرجع ليها الفضل كمان فى تأسيس الرهبنه و نشرها و روادها كانو انطونيوس أبو الرهبنه و مكاريوس المصرى و باخوميوس أبو الشركه و شنوده أبو المتوحدين. و فى عهد اثناسيوس الاول دخلت المسيحيه رسمياً بلاد الحبشه و عينت الكنيسه المصريه هناك أسقف. عانى الاقباط اضطهادات جامده من الاباطره كان اهمها اضطهادات نيرون و تراجان و دقلديانوس و استشهدت اعداد كبيره من المصريين كان منهم مينا العجائبى و تادرس الشطبى و القديسه دميانه. و بيعتبر القرن التالت هو عصر الكنيسه المصريه القبطيه اللى ظهر فيه ابطال كتار. و فى القرن الخامس انشقت الكنيسه القبطيه المصريه عن الكنيسه الكاتوليكيه و البيزنطيه بسبب خلاف على طبيعة المسيح و عانى الاقباط من اضطهادات البيزنطيين. اتعرض الاقباط لإضطهادات كتيره ايام الامويين اللى ابتدعو مكوس و ضرايب لنهب مصر و المصريين و الفاطميين و بالذات فى عهد الحاكم بأمر الله اللى طاح فى المصريين, لكن فى العصر المملوكى المعروف بتفتحه قل الاضطهاد بوجه عام و ماكانش فيه اضطهاد منظم برغم الصراعات و الحروب مع المسيحيين الاوروبيين (الحروب الصليبيه) اللى الاقباط ما كانش لهم دخل فيها و عانو مع بقية المصريين و عامل سلاطين الدوله المملوكيه ابهات الكنيسه المصريه بكل احترام و توقير, و ظهر من الاقباط مؤرخين و علما و رجال دوله كبار و طبقات من المثقفين كان من اشهرهم علما و ادبا من عيله كامله اسمها عيلة "ولاد العسال", شهد تأسيس الدوله المملوكيه فى مصر تعيين اول وزير قبطى من فترة دخول العرب مصر هو شرف الدين ابو سعيد هبة الله صاعد الفائزى اللى اتنصب وزير للسلطان عز الدين ايبك. لكن فى العصر العثمانلى اللى اتنكبت بيه مصر من سنة 1517 و اللى اتعرف بإضمحلاله اتهدمت اديره كتيره فى مصر و اشتد اضطهاد الاقباط لكن بالرغم من كده و بسبب تفوقهم و امانتهم اتعين منهم ناس كتيره فى وظايف مهمه زى ابراهيم الجوهرى و الياس بقطر و المعلم غالى وزير مالية محمد على. فى القرن 18 فيه منهم بقو كاتوليك و بقى ليهم بطريرك خاص و فيه عدد انضم للمذهب الپروتستانتى.
الاقباط بيمثلو جزء اصيل فى المجتمع و الثقافه المصريه و الفن القبطى بيعتبر امتداد للفن المصرى القديم مع شوية عناصر من التراث المسيحى.
[تعديل] أصل الكلمة
القبطى حرفيا بعنى المصرى و تاريخيا يعنى المصرى. الكلمة الانجليزى Coptic (قبطى) من اللاتينى Coptus, و هى مشتقة من العربية qubṭi قبطى (رر: qubṭ قبط الأقباط وأقباط), و التعريب من الأقباط kubti كلمة (Bohairic) و / أو Αἰγύπτιος, aiguptios: "مصرى", من Αἴγυπτος, aiguptos: "Egypt". دى بدورها كلمة مشتقة من كلمة يونانية Αἰγύπτιος, aiguptios: "المصرى", من Αἴγυπτος, aiguptos: "مصر".
[تعديل] مصادر
- ↑ M. Ibrahim, Youssef (April 18, 1998). ""U.S. Bill Has Egypt's Copts Squirming"". w:en:New York Time. http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E02E5DC103DF931A25757C0A96E958260&sec=&spon=&pagewanted=1. Retrieved 2008-10-08.
- ↑ "The people of Egypt before the Arab conquest in the 7th century identified themselves and their language in Greek as Aigyptios (Arabic qibt, Westernized as Copt); when Egyptian Muslims later ceased to call themselves Aigyptioi, the term became the distinctive name of the Christian minority." Coptic Orthodox Church. Encyclopædia Britannica Online. 2007
