تاريخ مصر

من ويكيبيديا، الموسوعه الحره
روح على: استكشاف، تدوير
The Great Sphinx and the Pyramids of Giza, built during the Old Kingdom.
Selim I (1470–1520), conquered Egypt
The Hanging Church of Cairo, first built in the 3rd or 4th century, is one of the most famous Coptic Churches in Egypt.


Celebrating the signing of the Camp David Accords: Menachem Begin, Jimmy Carter, Anwar Al Sadat.
Celebrations in Tahrir Square after Omar Suleiman's statement announcing Hosni Mubarak's resignation

مصر هى أقدم دوله موجوده فى العالم المعاصر. الدوله بمفهومها القانونى يعنى أرض و شعب و حكومه. على مدى أكتر من 5000 سنه و مصر موجوده بحدودها الجغرافيه المعروفه دلوقتى و عاشت و استمرت و على ارضها عايش شعبها و طول الوقت ليها حكومه من غير انقطاع فى أى حقبه من حقب التاريخ. جايز كانت فيه شعوب و قبايل قديمه عاشت من آلاف السنين لكن مش ممكن تسميتهم دول و حتى لو اتوجدت دوله ليهم فماعاشتش زى الدوله المصريه و ما سابتش حاجه تثبت وجودها. الحضاره المصريه القديمه وصلتنا اخبارها عن طريق نصوص موثقه مكتوبه على البرديات و جدران المعابد.

عصور التوسع

بعد ما طرد أحموس الهكسوس من مصر و اتعقبهم لغاية حدود منطقة سوريا الشماليه دخلت مصر فى طور حربى كبير و ابتدى ملوكها يوجهوا نظرهم للبلاد الاسيويه ففتحوا مناطق فلسطين و سوريا و وصلوا لغاية نهر الفرات و اتوسعوا فى الجنوب لغاية ما وصلوا للشلال الرابع فى السودان الحالى و كان اعظمهم فى الفتوحات تحوتمس التالت اللى اسس امبراطوريه مصريه شاسعه. من الوقت ده بقت دى حدود مصر لما يحكمها حاكم قوى فكان بيوصل بفتوحاته شمالاً لمنطقة سوريا و شرقاً لميسوبوتاميا و جنوباً لأواسط السودان الحالى و ساعات كان بيتجه غرباً و بيضم منطقة ليبيا و فى البحر المتوسط كان بيضم لمصر جزر زى قبرص و كريت و ده كله بالإعتماد على قدرات مصر الاقتصاديه و قوة جيشها. من الحكام اللى ضموا الشام و الحجاز و النوبه لمصر كان أحمد بن طولون و من بعده الاخشيد و ضمت الدوله الفاطميه الشام و الحجاز و النوبه و اليمن لمصر ، و فى العصر الأيوبى اتضمت لمصر جزر فى البحر المتوسط و فى عصر الدوله المملوكيه ضم سلاطين مصر الشام و منطقة فلسطين و الحجاز وغيرها لمصر. أخر مره اتوسعت مصر فيها بالفتوحات كان فى عهد محمد على اللى فى ايامه كان لمصر جيش قوى قدر بيه انه يخضع كل الدول الافريقيه المطله على نهر النيل و منها السودان الحالى و الحبشه (اثيوبيا الحاليه ) و اوغندا و الصومال و فى الشرق و الشمال منطقة فلسطين و الشام و الحجاز و جزر فى البحر المتوسط و هدد عاصمة الاتراك العثمانليه نفسهم فى تركيا عقر دارهم.

عصور الاحتلال و الاستقلال

من ناحيه تانيه ، مصر هى اكتر بلد فى العالم اتعاقب على حكمها أكبر عدد من الملوك و السلاطين ، و بالنسبه لطول تاريخها بتعتبر من اكتر بلاد العالم اللى اتمتعت بإستقلال. اتخلل استقلال مصر خمس فترات احتلال كانت فيه مش مستقله (فارسى, رومانى, عربى, عثمانى, انجليزى). فى عصور الاستقلال مصر كانت بتتقدم و تسود و فى عصور الاحتلال كانت بتتخلف, فى العصر البطلمى سادت مصر منطقة البحر المتوسط و حصلت فيها نهضه ثقافيه كبيره لعبت فيها مكتبة اسكندريه دور كبير. بعد احتلال لمصر سنة 30 قبل الميلاد فقدت مصر استقلالها و اتحولت لولايه رومانيه, و فى سنة 641 غزا العرب مصر و احتلوها وبقت ولايه تابعه للخليفه العربى بيحكمها ولاته اللى كان بيبعتهم عشان يجمعوا له الضرايب و المكوس اللى بيملا بيها خزانته و القمح و الغلال اللى بيزرعها المصرين. غلة مصر فى الفتره دى كانت بتتنقل بالمراكب لجزيرة العرب عن طريق النيل المتوصل للبحر الأحمر عن طريق قناة تروجان الرومانيه اللى اول ولاة العرب عمرو بن العاص اعاد تشغيلها. فى فترة الحكم العربى انهار اقتصاد مصر و اتدهورت احوالها بدرجه كبيره و على حد قول ابن إياس " قد آل أمرها إلى الخراب " . أخر ولاة مصر فى عهد الخلفاء الراشدين كان محمد بن أبى بكر الصديق و انتهت ولايته بقتله على ايد الأمويين سنة 659. و بعد الحكم الأموى قام الحكم العباسى و استمرت مصر تحت الاحتلال لغاية لما استقل احمد بن طولون بحكمها سنة 868 و قامت الدوله الطولونيه و خرجت من الحكم العربى و حصلت فيها نهضه كبيره, و رجعت لها سيادتها و استقلالها بالكامل فى العصر الفاطمى و العصر الأيوبى و العصر المملوكى و بقت مصر ما بتدفعش ضرايب و مكوس للخلفا العرب وماعادتش غلتها بتتنهب و اتعين لأول مره من وقت الغزو العربى وزير مصرى لسلطان مصر هو " شرف الدين أبو سعيد هبة الله صاعد الفائزى " ، و قدر سلاطين مصر المملوكيه من بداية عهد السلطان عز الدين أيبك إنهم يكسروا شوكة العرب اللى كانو موجودين فى مصر و يقضوا على طموحاتهم فى الاستيلاء على حكم مصر من تانى و قضى على تمراداتهم و اعتداءاتهم على المصريين و اضطرت اعداد كبيره منهم تخرج من مصر و حصلت فيها نهضه كبيره و بقت مصر قوه اقتصاديه و عسكريه بيتعمل لها الف حساب, لكن فى سنة 1517 استولى الاتراك العثمانيين عليها و بقت ولايه عثمانليه و انحدرت فيها الثقافه بعد ما نهب العثمانليه تراثها و نقلوه على استانبول. فى عهد محمد على باشا حصلت نهضه جديده لكن انتكست بالاحتلال البريطانى لغاية ما قامت ثورة 23 يوليه سنة 1952 و رجع لمصر استقلالها الكامل.

رغم طول تاريخ مصر و التحولات و التغييرات اللى حصلت على امتداده اتميز التاريخ ده بالاستمراريه و الدوام و فضلت مصر قوه ثقافيه و عسكريه كبرى فى منطقة الشرق الاوسط.

فترات و عصور تاريخ مصر

تاريخ مصر ممكن يتقسم على فترات أو عصور :

  • الفتره الفرعونيه و دى فتره اتخللتها فترات حصلت فيها غزوات خارجيه و منها احتلال الهكسوس لجزء من مصر و احتلال قصير عن طريق الفرس. انتهت الفتره دى بغزو الاسكندر الاكبر مصر و طرد الفرس.
  • الفتره البطلميه و دى من وقت تأسيس بطليموس الأول للدوله البطلميه لغاية الغزو الرومانى لمصر سنة 30 ق.م. فى العصر ده مصر عاشت مستقله و اذدهرت فيها العلوم و الفنون.
  • الفتره الرومانيه/البيزنطيه و هى فترة احتلال من سنة 30 ق.م. و استمر لغاية الغزو العربى سنة 641. فى العصر الرومانى دخلت المسيحيه مصر و اذدهر الفن القبطى.
  • الفتره العربيه و دى فترة احتلال بدإت بغزو العرب لمصر سنة 641 و انتهت بقيام الدوله الطولونيه المستقله سنة 868. فى الفتره دى حكم مصر ولاه كمندوبين عن الخلفا العرب و دفع المصريين الجزيه و الضرايب و المكوس و ما اتعينش اى مصرى والى على مصر. استمرت مصر نهيبه لغاية بزوغ الدوله الطولونيه سنة 868 و اللى بقت مصر فيها دوله مستقله ما بتدفعش مكوس للخليفه العربى و ابتدت الحياه فى مصر تزدهر.
  • فترة الاستقلال و هى الفتره ما بين الدوله الطولونيه اللى اسسها احمد بن طولون سنة 868 لغاية ما العثمانيين الأتراك ماغزوا مصر و احتلوها سنة 1517. الفتره دى اتخللها فترة احتلال عربى قصيره بعد ما الخليفه العباسى بعت جيش دمر مدينة القطائع و احتل مصر تانى و بدإت عمليات النهب من جديد ، و العصر الاخشيدى ، و العصر الفاطمى ، و العصر الأيوبى ، و العصر المملوكى اللى حصل فيه لاول مره من وقت احتلال العرب لمصر تعيين مصرى قبطى كوزير للسلطان عز الدين أيبك. فى عصر الاستقلال ده اذدهرت العلوم و الفنون فى مصر و بقت مصر دوله متقدمه و قويه.
  • فترة الاحتلال العثمانى التركى و دى من سنة 1517 لغاية عصر محمد على ، فى الفتره دى مصر فقدت استقلالها و بقت ولايه عثمانيه معزوله عن اوروبا و التطورات العلميه اللى بتحصل فيها فانحدرت العلوم و الفنون فى مصر و فى اواخر الفتره حصل غزو فرنساوى قصير قاده نابليون بونابرت و ابتدت مصر تتصل بأوروبا بعد فترة انقطاع طويله بسبب العزله اللى فرضها العثمانيين على مصر.
  • فترة محمد على و اسرته وهى فتره ازدهرت فيها الحياه فى مصر و حصلت اصلاحات اقتصاديه و عسكريه مهمه، و الفتره دى اتخللها غزو و احتلال انجليزى و استمرت لغاية 1952 لما اطيح بالنظام الملكى وحل محله النظام الجمهورى.
  • فترة الجمهوريه المصريه و هى الفتره اللى اعقبت فترة حكم اسرة محمد على من سنة 1952 و استمرت لغاية عهد حسنى مبارك.
  • خونتا عسكريه من 11 فبراير 2011 لحد النهارده

ملخص تاريخ مصر [1]

الفتره السنين (ق.م.) الاسرات اهم الاحداث
العصر العتيق 3200-2700 الاولانيه و التانيه توحيد مصرى على ايد مينا
بداية حكم الاسرات فى مصر و الحقبه الفرعونيه
منف بيبنوها و بتبقى عاصمة مصر الموحده
عصر بناة الاهرامات 2700-2200 التالته-الساته هرم زوسر المدرج
ايمحوتب بيبقى رئيس الوزرا
هرم خوفو الاكبر فى الجيزه
تدهور مصر ايام الحكم الطويل بتاع بيبى التانى
العصر الانتقالى الاول 2200-2040 السابعه-العاشره ايام الاسرتين ال 7 و 8 بيحصل بيحكم مصر فراعنه كتار لفترات قصيره
انتقال العرش للاسرات 9 و ال 10 من نينسو
ثوره فى طيبه و بداية الاسره الحداشر
المملكه الوسطى 1334-1991
1991-1786
الحداشر
الاتناشر
ملوكها من طيبه ، مصر بتتوحد من تانى تحت حكم منتوحوتب التانى (2040 ق.م.)
ملوكها من طيبه ، مقر الحكم من ايشت تاوى (قرب منف)
غزوة النوبه و سهولة العيشه و ازدهار الادب الكلاسيكى
العصر الانتقالى التانى 1786-1540 من التلاتاشر لحد السبعتاشر الاسره 13: بداية تدهور السلطه الملكيه.
الاسره 14:جماعات منشقه فى الدلتا
الاسره 15 : الهيكسوس بيسيطرو على السلطه فى مصر بالكامل
الاسره 16:الهيكسوس بيحكمو حكم متفرق
الاسره 17:طرد الهيكسوس من جنوب مصر
المملكه الحديثه 1550-1096 التمانتاشر و التسعتاشر و العشرين الاسره 18: احمس الاول بينجح فى طرد الهيكسوس نهائيا من مصر، تكوين امبراطوريه مصريه فى سوريا و النوبه،امون بيرتفع و بيبقا رئيس الالهه.
الاسره 19:تجديد عظمة الامبراطوريه المصريه،عصر الرخاء و الغنى ، حركه معماريه و انشائيه عظيمه
الاسره 20 : صحوه قصيره تحت حكم رمسيس التالت بينتهى بانحلال
العصر المتأخر بعد 1096 من الواحد عشرين لحد التلاتين الاسره 21: ملوك تانيس و كبارات كهنة امون بيحكمو جنوب مصر.
الاسره 22 :شاشانق الاول بيغزو فلسطين، و بييجى بعده كام ملك ضعيف بيحكمو بمشاركه اسرات ليبيه
الاسره 23 : تفكك وحدة مصر
الاسره 24: طلعت من سايس ، جدود فراعنة الاسره الـ26 العظام الاسره 25 : نوبيه بيسيطرو شويه شويه على كل مصر سنة 715 و هروبهم لطيبه بعد غزو الاشورى لمصر.
الاسره 26:اسره من سايس بتنجح فى توحيد مصر و بتبتدى محاولات استرداد القوه و المجد القديم ، صحوه بتعم مصر و اصلاحات معماريه نشيطه
العصر اليونانى الرومانى من 332 ق م لحد 641 م - الاسكندر بيغزو مصر و بيطرد الفرس
دوله بطلميه مستقله و نقل العاصمه لاسكندريه
الاحتلال الرومانى لمصر بيقضى على استقلالها سنة 30 ق.م. و بييجى وراه الحكم البيزنطى
العصور الوسيطه من 641 م - الغزو العربى لمصر سنة 641 م
دوله مملوكيه مستقله 1250-1517 م
الغزو التركى العثمانى لمصر سنة 1517.
مصر الليبراليه ما بين 1922-1952
مصر الحديثه من 1952

مصادر

  1. كتاب رمسيس التانى، فرعون المجد و الانتصار، كتشن ، 1997.
Commons-logo.svg
فيه فايلات فى تصانيف ويكيميديا كومونز عن:
تاريخ مصر