مالطى

من ويكيبيديا، الموسوعه الحره
روح على: استكشاف، تدوير

اللغه المالطى هى اللغه الاصليه بتاعة مالطا, و هى كمان واحده من اللغات الرسميه فى الاتحاد الاوروبى. اللغه المالطى قريبه من انواع العربى اللى كانت موجوده زمان فى سيسيليا و تونس و شمال افريقيا. نوع اللغه اللى فى تونس هو اقرب نوع للمالطى. المالطى هو اللغه الساميه الوحيده اللى بتتكتب بحروف لاتينى.

تصنيف

اللغه المالطى هى لغه ساميه منحدره من العربى السيسيلى,[1] اللى فى تاريخ مالطا كان متأثر باللغه السيسيلى, و الطليانى, و بتأثير اقل من الفرنساوى, و من قريب بالانجليزى. دلوقتى, الڤوكابولارى الاساسى (مع اللى اكتر حاجه بيستعمل و الكلام اللى ليه دلاله (انجليزى: function words)‏) سامى, و مع عدد كبير من كلام سلف.[2] بسبب التأثير السيسيلى على العربى السيسيلى, المالطى عنده خصايص اتصال بلغات كتير و عادة بيتوصف بإنه لغه ليها عدد كلام سلف كتير.[3]

على مر التاريخ, اللغه المالطى كانت بتتصنف بكزا طريقه, فيه شويه بيقوله ان اللغه الپونيك (Punic) كانت الاساس بتاع اللغه, بدل العربى السيسيلى,[4][5][6][7] فى نفس الوقت فيه تانيين بيعتقدو انها لغه بربرى,[4] و تحت حكم ايطاليا الفاشيّه, كانت بتعتبر لهجه من لهجات اللغه الطليانى.[8]

مفردات/ڤوكابولارى

المفردات المالطى متأثره تاريخى بـ نسبة 52% من الإيطالى و السيسيلى, 32% من العربى السيسيلى (العربى-الصَقلّى), 6% من الانجليزى, و الباقى من الفرنساوى.[9]

[10] زاميت2000 قال ان 40% من جزور كلام العربى القرآنى/الكلاسيكى موجوده فى المالطى, و النسبه دى اقل من اللى فى العربى المغربى و اللبنانى.

[11] التحليل بتاع الإتيمولوجيا بتاع الـ 41,000 كلمه اللى فى قاموس أكيلينا, بيقول ان 32% من مفردات المالطى هى من اصل عربى.

[12] و فيه مكان تانى بيقول ان 40% من مفردات المالطى هى من اصل عربى.

سايت الBBC‏ بيقول[13] الكلام اللى متاخد زى ما هو من الانجليزى هو 20% بس فيه مصادر تانية بتقول انهم 6% بس (علشان فيه كلام لسه مادخلش قاموس اللغه المالطى, و لإن الناس فى مالطا بيتكلمو انجليزى كويس).

القواعد

قواعد المالطى فى الاساس متاخده من العربى السيسيلى, بس فى نفس الوقت طريقت الجمع بتاعة اللغات الرومانسى و الانجليزى بيبقو موجودين فى الكلام اللى متاخد منه.

الاعتراف باللغه المالطى

سنة 1936, الحكومه المالطيه اعترفت باللغه المالطى و بقت هى و الانجليزى لغات رسميه فى مالطا. بس قبل ما يحصل كده بسنه, كان الطليانى هو اللغه الرسميه. النهارده فيه بتاع 330,000 شخص بيتكلم مالطى. و فيه كمان عدد مش قليل بيتكلم مالطى فى اوستراليا و امريكا و كندا.

الالف-به المالطى

الالف-به المالطى هى الالف-به اللى بيستعملوها عشان يكتبو المالطى, و الالف-به دى لاتينى و فيها شوية حروف مميزه:

Aa Bb Ċċ Dd Ee Ff Ġġ Gg Għgħ Hh Ħħ Ii Ieie Jj Kk
Ll Mm Nn Oo Pp Qq Rr Ss Tt Uu Vv Ww Xx Zz Żż

ملاحظات

  1. C.F. & F.M. Voegelin. 1977. Classification and Index of the World's Languages. Elsevier.
    Merritt Ruhlen. 1991. A Guide to the World's Languages, Volume 1: Classification. Stanford.
    David Dalby. 2000. The Linguasphere Register of the World's Languages and Speech Communities. Linguasphere Observatory.
    Gordon, Raymond G., Jr., ed. 2005. Ethnologue: Languages of the World. 15th ed. Summer Institute of Linguistics.
    Alan S. Kaye & Judith Rosenhouse. 1997. "Arabic Dialects and Maltese," The Semitic Languages. Ed. Robert Hetzron. Routledge. Pages 263-311.
  2. MacMillanDictionary.com
  3. Alexander Borg. 1997. "Maltese Phonology," Phonologies of Asia and Africa, Vol. 1. Ed. Alan S. Kaye. Winona Lake: Eisenbrauns. Pp. 245-285.
  4. ^ أ ب خطأ لوا في وحدة:Citation/CS1 على السطر 3595: attempt to call global 'has_invisible_' (a nil value).
  5. خطأ لوا في وحدة:Citation/CS1 على السطر 3595: attempt to call global 'has_invisible_' (a nil value).
  6. Britannica.com
  7. Phoenicia.org
  8. Malta, Sean Sheehan, pg. 80
  9. خطأ لوا في وحدة:Citation/CS1 على السطر 3595: attempt to call global 'has_invisible_' (a nil value).
  10. w:en:Maltese language#CITEREF.C5.BBammit2000
  11. [1]
  12. [2]
  13. BBC: Maltese

لينكات

Wikipedia
مالطى (نسخه من ويكيبيديا, الموسوعه الحره.)