لغه طليانى

من ويكيبيديا، الموسوعه الحره
روح على: استكشاف، تدوير

الطليانى او الايطالى (It-italiano.ogg italiano ) هى اللغه اللى بيتكلموها الطلاينه. دلوقتى اللغة دى بيتكلمها 60 مليون فى ايطاليا و 70 مليون فى العالم كله. 126 مليون واحد بيتكلموها كلغة تانيه. فى سويسرا الطليانى لغه من الاربع لغات الرسمية و اللى هى الطليانى و الفرنساوى و الالمانى و الرومانشى. كمان الطليانى هى اللغة الاساسيه بتاعة مدينة الفاتيكان. الطليانى من لغات اللاتينى و هو كمان اقرب لغة للاتينى.

طريقة الكتابة[تعديل]

الطليانى بتكتب بالحروف اللاتينية معادا الحروف J, K, W, X ,Y اللى ما بيعتبروش جزء من الألف-به بتاعت الطليانى لكن ممكن تلاقيهم فى كلمات اجنبية واخدينها من لغات تانية ( ,Jeans, Whisky Taxi) او مصطلاحات لاتيني قديمة ( Juventus, ex voto). بعض اللهجات الطليانية بتستعمل الحرف J بدل i معليهاش سترس فى الكلمات اللى فيها ب i + حرف متحرك تانى و بتكون فيها الi بتنطق /j/ (زى ال "ى" اللى ف كلمة "يوم") زى Bajardo, Jacop, Ajaccio.

الحرف H مابيتنطقش فى الطليانى و لكن ليه استعمالين فى الكتابة. بيفرق بين كلمتين مختلفتين ليهم نفس النطق زى:

  • ha ((انا) عندى / (انا) امتلك)) و a (الى/عند) اللى الاتنين بيتنطقوا /a/.
  • hanno ((هما) عندهم / (هما) بيمتلكوا) و anno (سنة) و الاتنين بيتنطقوا /anno/.
  • بيحافظ على النطق /k/ للحرف C و النطق /g/ للحرف G قدام الحرفين المتحركين i و e زى:
    • chi (مين؟) بيتنطق /ki/ لكن ci (هناك) بتنطق /tʃi/, و بنفس الطريقة che (ايه؟) بتنطق /ke/ لكن ce بتنطق /tʃe/.
    • ghiro (اسم حيوان) بيتنطق /ˈɡiro/ اما giro (لفة) بتتنطق /ˈdʒiro/.
    • منغير الاستعمالين دول متلاقيهوش الا فى الكلمات الاجنبية و ساعتها برضة ما بيتنطقش زى Hotel (اوتيل) نطقها /oˈtɛl/.

الحرف G بتنطق /dʒ/ قدام الi و الe غير كده دايمن /g/ معادا فى الحالات اللى جاية:

  • ف التشكيلة gn اللى بتنطق كصوت واحد و هوا /ɲ/ (هوا صوت بيتنطق من المناخير (زى ال "م" /m/ و ال "ن" /n/) و لغير الطليان بيتسمع الصوت كانه مزيج بين ال "ى" (فى كلمة "يوم") و ال "ن" و اقرب صوت ليه فى المصرى هوا تشكيلة ال"ن+ى" زى كلمة "منيا", "سونيا". مثال: bagno (حمام) بتتنطق /baɲɲo/ (تشبه قوى كلمة "بانيو" فى النطق)).
  • ف التشكيلة gli اللى بتتنطق كصوت واحد و هوا /ʎ/ (صوت يتسمع للودن المصرية كانه مزيج بين ال"ي" (زى كلمة "يوم") و ال"ل" يعنى كانه "ل"+"ى" ورا بعض يشبه قوى ال"ل+ى" فى كلامات زى "بليه". مثال: meglio (احسن) بتتنطق /meʎʎo/ (على وزن "خوليو").

تأثيره على لغات تانية[تعديل]

الطليانى اثر كتير على اللغة المصرية و لحد دلوقتى في كلمات بتستعمل ف المصرى اصلها طليانى معظمها اسامى حاجات :

مصرى طليانى المعنى الاصلى
لوكندا locanda اوتيل صغير
لمبة lampada لمبة
صابونة sapone صابونة
روبابيكيا roba vecchia حاجة قديمة
بتسا pizza بتسا
اوكازيون occasione فرصة, اوكازيون
ماكانة macchina ماكانة, كاميرا, عربية(اوتوموبيل)
باكو pacco عبوة
الا اونا الا دويه(فى مزاد علنى) alla una alla due واحد, اتنين,...
جمبري gamberi جمبري
بلياتشو pagliaccio بلياتشو أو مهرج بالعربي
جوما gomma استيكه



Wikipedia
لغه طليانى (نسخه من ويكيپيديا, الموسوعه الحره.)
Commons-logo.svg
فيه فايلات فى تصانيف ويكيميديا كومونز عن:
Wiki letter w.svg الصفحه دى فيها تقاوى مقاله. و انت ممكن تساعد ويكيپيديا مصرى علشان تكبرها.