نحو فارسى

من ويكيبيديا، الموسوعه الحره
اذهب إلى التنقل اذهب إلى البحث
يتيمه


دى صفحه من كتاب قديم ومعروف "كليله ودمنه".
دى ورقه مكتوبه بالفارسى

نحو فارسى (فارسى:دستور زبان فارسی), الكلمه الفارسيه دى يعنى قواعد لغه فارسى, دى لغه بيكلم لهجاتها ببلاد ايران, تاجيكيستان وافغانستان, ومعروف ان لغه فارسى بينتمى للعيله لغات هندو-اوروبيه, وبيتقال ان فارسى هيا الوحيده اللى ماعندهوش قوانين اللى يميز الدكر وانثى.[1]

كلمات مرتبه[تعديل]

ترتيب معيارى بلغه فارسى واللى هى: فاعل-مفعول-فعل, وعلشان الفارسى زى العربى, بيسمح حذف ضمير المتكلم زى "انا وانتو وهما), الفاعل ده زى العاده بيتحذف, وممكن بيدل عليه خلال تصريف فعل آخر جمله.

امثله[تعديل]

  • من كتاب بتاع فارس بتكتب "آبى را ديدم", واللى معناه بالمصرى "انا شفت كتاب زرقا" او "شفت كتاب زرقا".

استعمالات[تعديل]

جمله رئيسى زى العاده بتسبق جمله بتاعه, وكتير بيستعمل حرف معروفه فى عديد من لغات هند-اوروبى "كه".

امثله[تعديل]

  • به من گفت که امروز نمی‌آد, "قالى مش حيجى دلوقتى".

اداه استفهام[تعديل]

اداه استفهام (آيا) بيستعمل علشان تصنع اسئله تصديق بالكتابه, وبتحطها فى بدايه الجمله, المتغيرات النحوى زى صفات طبيعى بتحط بعد اسماء باستعمال اضافه, لكن ممكن تسبق الاسامى, الفارسى ده وحده من لغات فا-م-ف شويه بيستعمل حروف زياده (زى حروف جر بتاع العربى), اداه اعراف الوحيد بالفارسى هى "را", ويتبع مفعول بيه, وبيشبه شويه حاله النصب زى حال مفعول به بتاع العربى.

امثله[تعديل]

  • کتاب آبی را از کتابخانه گرفت, "واخد كتاب زرقا من مكتبه".

جمل طبيعى[تعديل]

جمل طبيعى بيخضع ترتيب فاعل-حرف اضافه-مفعول-فعل, فاذا كان مفعول محدد فترتيب حيكون زى كده "(فاعل) + (مفعول*را) (حرف اضافه) فعل.

على العموم الفارسى بيملك ترتيب حر نسبيا, علشان اجزا الكلام ده عموما مش هيضحك عليه ومش حيحرف, وحروف اضافه ونسب علامات هتساعد ازاله الحاجه الغامضه فى الجمله الاسميه, ودى يسمح صنع ترتيب حُر بشكل كبير اوى بالفارسى, واللى ادت لتسهيل صنع قوافى والسجوع الشعريه.

معرفه ونكره[تعديل]

بكتابه الفارسى مفيش اداه تعريف بتوع "ال", بيسدل ده غياب ادوات تنكير, بس لما يكلموا الفارسى من الناس العاديين, فينطق حرف هاء "ـه" بيدل عاده عالتعريف.[2]

امثله[تعديل]

  • لغه كتابى: كتاب روى ميز است. (المصرى: الكتاب عالطربيزه).
  • لغه كلام: كتابه روى ميزه, (نفس المعنى بالمصرى).

اداه نكره[تعديل]

اداه نكره بلغه فارسى كتابه وكلام هى نمره وحده "يك" واللى زى العاده بيختصر "يه"

امثله[تعديل]

  • روی میز یک کتاب است. (عالطربيزه هناك كتاب واحد).

جنس[تعديل]

اسامى وضماير بتاع فارسى معندهاش تمييز دكر عن انثى, وحتى لو الكلمات ده واخده من العربى, مفيش اعتبار للجنس بلغه فارسى.

جمع[تعديل]

كل الاسامى تقدر بتجمعه عن طريق الجاى "ها", واللى بيتبع الاسم ومش يغير شكله, فصيغ الجمع بيستعمل احيان اقل من لغه عربى ولا بيستعمل بعد النمرات.

امثله[تعديل]

فارسى مصرى
سه تا کتاب تلات كتب
بسيارى کتاب كتب كتيره
كتابهاى بسيار كتب عددها كتير
کتاب‌ها كتب
من کتاب رو دوست دارم باحب الكتاب
آنها دانشجو هستن دُوُل طلبه
آنها دانشجوها هستن دُوُل طلبه
آنها/أونا دُوُل (جمع بالمصرى)
كتابهاى بسيار كتب عددها كتير
کتاب‌ها كتب

حاله فاعل ومفعول[تعديل]

هناك حالتين فى لغه فارسى, واللى هى حاله الرفع (فاعل), وحاله نصب (مفعول), وعلشان الاسم ده مش معروف حيبقى فى حاله فاعل, لكن لما يتبع "را", فأكيد حتكون فى حاله مفعول.

امثله[تعديل]

فارسى مصرى حاله
کتاب آنجاست كتاب هناك فاعل
کتابها آنجایند كتب هناك فاعل
کتاب را بده به من ادينى كتاب مفعول
  • حيازه استعمال "اضافه", زى مثلا كلمه فارسيه كتاب على, بص الكسره لنهايه كلمه كِـتَاب, دى علامه اضافه بلغه فارسى.

مراجع[تعديل]

  1. المرجع في قواعد اللغة الفارسية، أحمد كمال الدين حلمي،دار نشر: ذات السلاسل، الكويت، ١٩٨٦.
  2. http://elearning.uokerbala.edu.iq/mod/page/view.php?id=1329
Commons-logo.svg
فيه فايلات فى تصانيف ويكيميديا كومونز عن:
Nuvola Iranian flag.svg الصفحه دى فيها تقاوى مقاله عن ايران. وانت ممكن تساعد ويكيپيديا مصرى علشان تكبرها.
Globe of letters.svg الصفحه دى فيها تقاوى مقاله عن لغه/لغات. و انت ممكن تساعد ويكيپيديا مصرى علشان تكبرها.