مالطى

من ويكيبيديا، الموسوعه الحره
روح على: استكشاف، تدوير

اللغه المالطى هى اللغه الاصليه بتاعة مالطا, و هى كمان واحده من اللغات الرسميه فى الاتحاد الاوروبى. اللغه المالطى قريبه من انواع العربى اللى كانت موجوده زمان فى سيسيليا و تونس و شمال أفريقيا. نوع اللغه اللى فى تونس هو اقرب نوع للمالطى. المالطى هو اللغه الساميه الوحيده اللى بتتكتب بحروف لاتينى.

تصنيف

اللغه المالطى هى لغه ساميه منحدره من العربى السيسيلى,[1] اللى فى تاريخ مالطا كان متأثر باللغه السيسيلى, و الطليانى, و بتأثير اقل من الفرنساوى, و من قريب بالانجليزى. دلوقتى, الڤوكابولارى الاساسى (مع اللى اكتر حاجه بيستعمل و الكلام اللى ليه دلاله (انجليزى: function words)‏) سامى, و مع عدد كبير من كلام سلف.[2] بسبب التأثير السيسيلى على العربى السيسيلى, المالطى عنده خصايص اتصال بلغات كتير و عادة بيتوصف بإنه لغه ليها عدد كلام سلف كتير.[3]

على مر التاريخ, اللغه المالطى كانت بتتصنف بكزا طريقه, فيه شويه بيقوله ان اللغه الپونيك (Punic) كانت الاساس بتاع اللغه, بدل العربى السيسيلى,[4][5][6][7] فى نفس الوقت فيه تانيين بيعتقدو انها لغه بربرى,[4] و تحت حكم ايطاليا الفاشيّه, كانت بتعتبر لهجه من لهجات اللغه الطليانى.[8]

مفردات/ڤوكابولارى

المفردات المالطى متأثره تاريخى بـ نسبة 52% من الإيطالى و السيسيلى, 32% من العربى السيسيلى (العربى-الصَقلّى), 6% من الانجليزى, و الباقى من الفرنساوى.[9]

[10] زاميت2000 قال ان 40% من جزور كلام العربى القرآنى/الكلاسيكى موجوده فى المالطى, و النسبه دى أقل من اللى فى العربى المغربى و اللبنانى.

[11] التحليل بتاع الإتيمولوجيا بتاع الـ 41,000 كلمه اللى فى قاموس أكيلينا, بيقول ان 32% من مفردات المالطى هى من أصل عربى.

[12] و فيه مكان تانى بيقول ان 40% من مفردات المالطى هي من أصل عربى.

سايت الBBC‏ بيقول[13] الكلام اللى متاخد زى ما هو من الانجليزى هو 20% بس فيه مصادر تانية بتقول انهم 6% بس (علشان فيه كلام لسه مادخلش قاموس اللغه المالطى, و لإن الناس فى مالطا بيتكلمو انجليزى كويس).

القواعد

قواعد المالطى فى الأساس متاخده من العربى السيسيلى, بس فى نفس الوقت طريقت الجمع بتاعة اللغات الرومانسى و الانجليزى بيبقو موجودين فى الكلام اللى متاخد منه.

الاعتراف باللغه المالطى

سنة 1936, الحكومه المالطيه اعترفت باللغه المالطى و بقت هى و الانجليزى لغات رسميه فى مالطا. بس قبل ما يحصل كده بسنه, كان الطليانى هو اللغه الرسميه. النهارده فيه بتاع 330,000 شخص بيتكلم مالطى. و فيه كمان عدد مش قليل بيتكلم مالطى فى اوستراليا و أمريكا و كندا.

الألف-به المالطى

الألف-به المالطى هى الألف-به اللى بيستعملوها عشان يكتبو المالطى, و الألف-به دى لاتينى و فيها شوية حروف مميزه:

Aa Bb Ċċ Dd Ee Ff Ġġ Gg Għgħ Hh Ħħ Ii Ieie Jj Kk
Ll Mm Nn Oo Pp Qq Rr Ss Tt Uu Vv Ww Xx Zz Żż

ملاحظات

  1. C.F. & F.M. Voegelin. 1977. Classification and Index of the World's Languages. Elsevier.
    Merritt Ruhlen. 1991. A Guide to the World's Languages, Volume 1: Classification. Stanford.
    David Dalby. 2000. The Linguasphere Register of the World's Languages and Speech Communities. Linguasphere Observatory.
    Gordon, Raymond G., Jr., ed. 2005. Ethnologue: Languages of the World. 15th ed. Summer Institute of Linguistics.
    Alan S. Kaye & Judith Rosenhouse. 1997. "Arabic Dialects and Maltese," The Semitic Languages. Ed. Robert Hetzron. Routledge. Pages 263-311.
  2. MacMillanDictionary.com
  3. Alexander Borg. 1997. "Maltese Phonology," Phonologies of Asia and Africa, Vol. 1. Ed. Alan S. Kaye. Winona Lake: Eisenbrauns. Pp. 245-285.
  4. ^ 4.0 4.1 L-Akkademja tal-Malti. "The Maltese Language Academy". 
  5. Vella, Alexandra (2004). "Language contact and Maltese intonation: Some parallels with other language varieties". In Kurt Braunmüller and Gisella Ferraresi. Aspects of Multilingualism in European Language History. Hamburg Studies on Muliculturalism. John Benjamins Publishing Company. p. 263. ISBN 9027219222. 
  6. Britannica.com
  7. Phoenicia.org
  8. Malta, Sean Sheehan, pg. 80
  9. Mifsud, Manwel (1995). Loan Verbs in Maltese: A Descriptive and Comparative Study. Brill Publishers. p. 31. ISBN 9004100911. 
  10. w:en:Maltese_language#CITEREF.C5.BBammit2000
  11. [1]
  12. [2]
  13. BBC: Maltese

لينكات

Wikipedia
مالطى (نسخه من ويكيپيديا, الموسوعه الحره.)