شيراز

من ويكيبيديا، الموسوعه الحره
روح على: استكشاف، تدوير

Script error

266px-Shiran In 1frame.jpg

شيراز (|Shīrāz|, نطق: [ʃiːˈrɔːz])‏ مدينه من المدن الايرانيه الكبيره. وهي مركز محافظة فارس. وفي احصاء سنة 2006 كان سكان شيراز 1,204,882 انسان. وهي سادس اكبر مدينه في ايران بعد طهران ومشهد واصفهان وتبريز وكرج. [1][2]

وشيراز موجوده في نص ارض محافظة فارس، ومرتفعة 1486 متر عن الارض. وهي موجوده في منطقة جبال زاجروس (فارسى: کوهستانی زاگرس) وجو شيراز جو لطيف اوي. وجوها افضل من المناطق القريبه منها زي يزد وخوزستان. وغرب شيراز موجود جبل دراك (کوه دراک). شمال شيراز موجوده جبال بمو، جبل سبزپوشان، ‌جبل چهل‌مقام و جبل باباکوهی والجبال دى تابعه لجبال زاجروس. وكانت مساحة شيراز 178.891 متر مربع.[2]

اسم شيراز في الكتب والاوراق التاريخيه مختلف وليه اكتر من اسم زى «تیرازیس»، «شیرازیس» و «شیراز». وكمان شيراز يسموها دار العلم [3] وشهر راز [4] واصل مكان مدينة شيراز كان في قلعة ابونصر. وكانت شيراز عاصمة لايران في زمان شوية دول تاريخيه زي الدوله الصفاريه (فارسى: صفاریان). الدوله البويهيه (فارسى: بوییان) والدوله الزنديه (فارسى: زنديان).

تاريخ[تعديل]

Crystal Clear app kdict.png مقال اصلى :تاريخ شيراز
رسم لطهمورث

اسم شيراز قديم اوى وكان موجود قبل اكتر من 4000 سنه. وبعض العلما شافو في النقوش المسماريه اسم شيراز وقالوا ان الاسم موجود من حوالين سنة 2000 قبل الميلاد فى زاويه فى جنوب غرب شيراز.[5] وبعض الاساطير الايرانيه القديمه، ان طهمورث (طهمورس) هو اللى عمل الكتابه دى، وصارت بعد كده خرابه.

اقدم نبيت فى العالم، والى بيرجع تاريخو لى حوالين 7000 سنه، اكتشف العلما انو موجود فى جرار طينيه موجوده على حدود شيراز.[6]

وشيراز قريبه من اقدم الاماكن للحضاره الفارسيه وهى:

جغرافيا[تعديل]

شيراز موجوده في جنوب ايران وفى شمال غرب محافظة فارس. وهي كمان موجوده في منطقه خضرا على جبال زاجروس (فارسى: کوهستانی زاگرس). ومرتفعه 1500 متر عن البحر. وشيراز بعيده عن طهران العاصمه حوالين 919 كم في جهة الجنوب.[8]. وفي نهر رودخانه خشك (فارسى: رودخانه خشک) بيصب في الجزء الشمالى من المدينه وكمان فى بحيرة مهارلو (فارسى: دریاچه مهارلو) وهى بحيره مالحه بعيده عن شيراز حوالين 15 كم. مساحة السطح في البحيره دى بتوصل لى حوالين 600 كم مربع، والبحيره ليها نهر تانى اسمو سلطان ‌آباد، سنة 2007 و 2008 كمية المايه نزلت بسبب فترة الجفاف القويه والمطار القليل.

سكان[تعديل]

اللغه[تعديل]

الفارسى في العالم

سكان شيراز بيتكلموا فارسى و بلهجه خاصه بيهم (فارسى: لهجه شیرازی). واللهجه دى فيها 23 حرف ثابت "Consonant"

/p, b, t, d, k, g, ʔ, tʃ, dʒ, f, v, s, z, x, q, h, m, n, l, r, j — a, aː, e, eː, iː, o, oː, u, uː — aj, ou, ej, ow/

وفي التحقيققات عن حالة اللهجه الشيرازى بيقولوا ان الشيرازيين العواجيز متعودين على اللهجه دى اكتر. والستات عندهم اهتمام اكتر باللهجه الشيرازى.[9] واللهجه الشيرازى كتب بيها شعرا فارسيين كبار زى حافظ وسعدى. اللى اثر ظهورهم على حياة سكان شيراز.[10]

الدين[تعديل]

يهودى فى حالة العباده في شيراز
قرآن تاريخي في شيراز. الخطاط: روزبهان محمد

اكتر سكان شيراز مسلمين. وكانت في نسبه كبيره من اليهود الى هاجروا لى امريكا واسرائيل. ودلوقتى في شوية يهود عددهم 4000 يهودى.[11]

بسبب التبشير المسيحي (فارسى: تبلیغاتی مسیحی) في ايران. بقى فيه شويه مسيحيين پروتستانتيين يعيشوا في شيراز.[12] ودلوقتى فى شيراز كنيستين يشتغول بفعاليه. الاولانيه الارمنيه والتانيه كنيسه انجليليه.[13] [14][15]

الثقافه[تعديل]

شيراز معروف بانها مدينة شعرا ومنها اكبر شاعرين بالفارسى وهمه حافظ وسعدى اللى شيراز مديونه ليهم فى الحقيقه.[16] ومعروفه شيراز كمان بالنبيت (فارسى: شراب)، والحدايق (فارسى: باغ) والورد (فارسى: گل) وطير العندليب (فارسى: بلبل). ومن الحدايق المشهوره في شيراز (حديقة ارم، حديقة عفيف آباد، حديقة دلگشا، حديقة جهان‌نما[17])

شيراز فى الشعر الفارسى[تعديل]

شيراز ليها اهميه كبيره في الشعر الفارسى. لان شيراز طلع منها شعرا كبار. وكتبو شعر عن شيراز. وكمان الحكومه الايرانيه بتهتم بالمعارض والفعاليات عن الشعر فى شيراز. وبتعمل حدايق قريبه من قبور الشعار زى حافظ الشيرازى وسعدى الشيرازى.

احصائيات[تعديل]

احصائيه ايرانيه

شيراز كانت خامس اكبر مدينه فى ايران من عدد السكان. بس كرج اللى قريبه من طهران زاد عدد سكانها بسبب الهجره الكثيفه وانها اندمجت مع طهران، خلاها تكون اكبر من شيراز. وفي احصاء سنة 2006 كان سكان شيراز 1,204,882 انسان. الى يخليها سادس اكبر مدينه في ايران. واكتر سكان شيراز مسلمين شيعه اثنعشريه. وشوية سنه ويهود ومسيحيين وبهائيين وديانات تانيه.

هرم سكان شيراز سنة 2006

مواصلات[تعديل]

باركات مطار شيراز

مطار شيراز الدولى[تعديل]

مترو شيراز[تعديل]

لوجو مترو شيراز

مترو شيراز S.U.R.O (فارسى: متروی شیراز) مشروع ابتدت الحكومه الايرانيه تعمله مترو في شيراز.[18]

  • خط 1: هيكون يبتدى من ساحة جل سرخ (فارسى: ميدان گلسرخ) (اللى قريبه من المطار) لى ساحة احسان وساحة ميرزا كوچك خان فى شمال غرب شيراز (فارسى: میدان میرزا کوچک‌خان و میدان احسان).
  • خط 2: هيكون طولو 8.5 كم ويتقاطع ويا خط 1 عند ساحة امام حسين (فارسى: میدان امام‌حسین)
  • خط 3: هيكون طولو 16 كم، وبيكون يمر على محطة القطارات عشان يخدم المسافرين عبر القطار انهم يركبو المترو اي وقت.

اوتوبيس[تعديل]

شيراز فيها 7 خطوط اوتوبيس. والخطوط دى بيمشى فيها 50,000 اوتوبيس. تالت اوتوبيس سريع (انجليزى: Bus Rapid Transit) فى ايران اتفتح فى شيراز سنة 2009 ودلوقتى بيشتغل على خطين. كمان فيه خطين تانيين هيتفتحوا سنة 2010. وشركة ايران خودرو (اللى كان اسمها ایران ناسیونال قبل الثوره) هى اللى مشغله الاوتوبيسات.[19]

التعليم[تعديل]

فيه شيراز عدد كويس من الجامعات اهمها

جامعة شيراز[تعديل]

جامعة شيراز (فارسى: دانشگاه شیراز) الي تأسست سنة 1946 وكانو يسموها جامعة بهلوي (فارسى: دانشگاه پهلوی). وريسها دلوقتي دكتور محمد هادي صادقي. ومن المتخرجين من الجامعه الامريكى جون ليمبرت (انجليزى: John Limbert). والامريكى ریچرد فرای (انجليزى: Richard Frye. فارسى: ریچارد فرای) ووزير الاتصالات الايرانى محمد سليماني (فارسى: محمد سلیمانی).

جامعة شيراز للعلوم الطبيه[تعديل]

جامعة شيراز للعلوم الطبيه

من الجامعات في شيراز كمان جامعة شيراز للعلوم الطبيه (فارسى: دانشگاه علوم پزشکی شیراز) اللى تاسست سنة 1950.[20] والجامعه دى إتخرج منها کامران باقری لنکرانی.

جامعة شيراز للتكنولوجيا[تعديل]

وكمان جامعة شيراز للتكنولوجيا (فارسى: دانشگاه صنعتی شیراز) وتاسست سنة 2004.[21].

جامعات تانيه[تعديل]

ومن الجامعات ومراكز التعليم التانيه:

  • دانشكده صنایع مخابرات راه دور ایران [22]
  • دانشكده صنعت الكترونیك
  • آموزشكده فنی مهندسی شهید باهنر شیراز [23]
  • مركزآموزش عالی حافظ شیراز [24]
  • مركز آموزش عالی پاسارگاد شیراز [25]

اعلام[تعديل]

تليڤزيون وراديو[تعديل]

تلفزيون فارس بيختص بمحافظة فارس وبيعرض برامج كتيره ومتنوعه بالفارسى. ومبنى تلفزيون فارس بيكون فى شارع جمهورى (فارسى: خیابان جمهوری) في ساحة جام جم (فارسى: میدان جام جم) القريبه من جامعة شيراز.[26] ومن البرامج الى بتعرضها قناة فارس:

  • سيماى بامدادى
  • دست گلا
  • ويژه نوروز
  • ويژه برنامه نوروزى
  • تفسير دعاى مكارم الاخلاق
  • مكث
  • قصه هاى ديدنى (ما سه نفر)
  • شب پارسى
  • نقش ياد
  • يل، تير، تندر [27]
جورنال افسانه

جورنالات[تعديل]

بتتنشر فيها عدد من الجورنالات (فارسى: روزنامه) زى:

  • افسانه [28]
  • تحليل روز
  • خبر جنوب
  • عصر مردم [29]
  • نيم‌نگاه

اقتصاد[تعديل]

سوق وكيل سنة 1881 (فارسى: بازار وکیل)

شيراز هى المركز الاقتصادى لجنوب ايران. في النص التانى من القرن التاسع عشر حصلت تغييرات وتطويرات كتيره فى شيراز. وافتتاح قناة السويس سنة 1869 كان ليه اثر على شيراز. فبقت حركة استيراد كبيره في جنوب ايران للبضايع الاوروبيه الرخيصة. شويةأوقات يكون الاستيراد مباشرة من اوروبا. وشويةأوقات من الهند.

والزراعين ابتدو يحصلو ارباح خياليه من اشياء ما كانتش تتزرع في ايران. مثل الخشخاش المنوم(فارسى: گل خشخاش) والتوباكو (فارسى: تنباکو) والقطن (فارسى: پنبه). وكتير من المحاصيل دى مرت على شيراز في طريقها لى الخليج الفارسى. التجار الايرانيين عملو شبكات تسويق للمحاصيل دى لمسافات طويلة بعيده عن فارس. واسسوا التجاره دى فى مدن مومباى وكولكاتا وبورسعيد واستانبول وحتى هونج كونج.[30]

اقتصاد شيراز بيعتمد على منتجاتها المحليه ومنها العنب والحمضيات والقطن والرز. وكمان صنايع زى السمنت والسكر والسماد والصنايع النسيجيه والصنايع الخشبيه والمعدنيه والسجاد بتنتشر فى شيراز.[31] شيراز فيها كمان بئر نفط وهو من اهم البئر فى ايران. وشيراز مركز مهم للصنايع الالكترونيه. 53% من الاستثمار الايرانى في الصنايع الالكترونيه كان موجود فى شيراز.[32]

والزراعة دايما جزء رئيسي من الاقتصاد في شيراز والمناطق الى حوالينها. كل ده بسبب ان المايه متوفره فى شيراز والمناطق الى حوالينها عكس الصحارى القريبه منها. شيراز مشهوره كمان بالورد وصنايع السجاد. زراعة العنب عشان ليها تاريخ طويل في المنطقة. والنبيت الشيرازى كان بيتصنع فى شيراز قبل ما تصيرش الثوره الاسلاميه فى ايران. شيراز كمان اهم مدينه في ايران فى تكنولوجيا المعلومات وصنايع الاتصالات الالكترونيات.

منطقة شيراز الاقتصاديه الخاصه (The Shiraz Special Economic Zone - SEEZ) اتأسست سنة 2000 عشان تطوير صناعة الاتصالات والالكترونيات.[33][34]

المجمعات[تعديل]

شيراز فيها عدد كبير من المجمعات زى

  • مجمع خليج فارس (فارسى: مجتمع بزرگ تجاری و تفریحی خلیج فارس) والمجمع ده موجود مقابل منطقه جلستان (فارسى: شهرک گلستان) [35]
  • مركز التجاره العالمى (فارسى: مرکز تجارت جهانی, ایران-شیراز) والمجمع ده موجود في منطقة قصر دشت بين عفيف آباد وولي عصر [36]
  • مجمع ستاره (فارسى: مجتمع تجاری تفریحی ستاره فارس) اللى موجود في شارع عفيف آباد (فارسى: خیابان عفیف آباد) [37]
  • مجتمع تجارى حافظ
  • مجتمع تجارى سينا
  • مجتمع تجارى انورى
  • مجتمع تجاري تفريحى زيتون فارس
  • مجتمع تجارى تفريحى پارس
  • مجتمع تجارى الماس
  • مجتمع تجارى پارسه
  • مجتمع تجارى تفريحى سعدى
  • مجتمع تجارى دناسا
  • مجتمع تجارى تفريحى آفتاب فارس
  • مجتمع تجارى آناهيتا
  • مجتمع تجارى آناهيتا
  • مجتمع تجارى ايران زمين
  • مركز خريد شيراز [38]

صور[تعديل]

مصادر[تعديل]

  1. After Tehran, Mashhad, Esfahan, Tabriz and Karaj; in 2006 Shiraz had a total population of 1,204,882
  2. ^ 2.0 2.1 جمعيت شهر شيراز
  3. The Mechanism of Transformation of Shiraz City from Past to Present
  4. تاريخچه شيراز
  5. Iran. Lonely Planet. 2008. ISBN 1741042933, 9781741042931 Check |isbn= value (help).  |coauthors= requires |author= (help), p. 269
  6. "World's Earliest Wine". Archeology, vol. 49 (1996), Retrieved 24 February 2004.
  7. Persepolis - UNESCO World Heritage Centre
  8. Shiraz
  9. نورجهان راستی عمادآبادی، بررسی واژه‌ها و اصطلاحات لهجه شیرازی از دیدگاه زبانشناسی اجتماعی و تطبیقی، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه اصفهان، ۱۳۷۵
  10. Lambton, A.K.S.. Shiraz. Second Edition. University of California UC Berkeley، 2009
  11. قالب:یادکرد وب
  12. Jamsheed K.. «Iran and Afghanistan: Christians». Choksy in "Funerary Practices. Encyclopedia of Women & Islamic Cultures،
  13. قالب:یادکرد
  14. قالب:یادکرد وب
  15. قالب:یادکرد وب
  16. [W B Fisher, Ilya Gershevitch, John Andrew Boyle, Ehsan Yarshster, R. N. Frye, Peter Jackson, Peter Avery]
  17. به شیراز، شهر گل و بلبل خوش آمدید: IranVisitors.com
  18. Shiraz Metro Org.سازمان قطار شهري شيراز و حومه
  19. شهرداری شیراز
  20. دانشگاه علوم پزشکی شیراز
  21. به سایت دانشگاه صنعتی شیراز خوش آمدید
  22. مركز آموزش علمي-كاربردي صنایع مخابرات راه دور ایران - شیراز
  23. دانشكده فنی مهندسی شيراز_شهید باهنر
  24. موسسه آموزش عالى غير انتفاعى حافظ شيراز - صفحه اصلى
  25. موسسه آموزش عالی پاسارگاد شيراز
  26. تاریخچه تلویزیون شیراز
  27. سیما
  28. روزنامه افسانه
  29. روزنامه عصر مردم
  30. Religious Dissidence and Urban Leadership: Baha'is in Qajar Shiraz and Tehran
  31. Shiraz - LookLex Encyclopaedia
  32. Arsh K S Co. - Projects - Shiraz Special Electronic Economic Zone
  33. Overview
  34. World Free Trade Zones
  35. وب سايت مجتمع خلیج فارس
  36. Iran World Trade Center - مرکز تجارت جهانی ایران
  37. صفحه اول
  38. مجتمع‌های تجاری شیراز - ویکی‌پدیا
Commons-logo.svg
فيه فايلات فى ويكيميديا كومونز عن:
شيراز
Commons-logo.svg
فيه فايلات فى تصانيف ويكيميديا كومونز عن:
شيراز