اللغه النوبيه

من ويكيبيديا، الموسوعه الحره
روح على: استكشاف، تدوير


اللغه النوبيه مجموعة لهجات من اللغه النوبى بيمتد استعمالها من مصر الي الدبه فى السودان فى منطقة بلاد النوبه لكن لم تعد اللغة مكتوبة. و تستخدم اللغه خصوصاً فى منطقة وادى النيل (النوبين و الكينوزى) و بنسب اقل فى اماكن أخره زى تلال النوبه فى وسط السودان و فى دارفور (البيركيد و الميدوبى). اللهجات النوبيه بتتصنف على انها تابعه لعائلة اللغات النيليه الصحرواويه.

اللغه النوبيه فى أخر القرن العاشر كانت تكتب و هى " النوبيه القديمه " و كان لها علاقه باللغه المحسيه الحديثه التى يتحدثون بها سكان المنطقه مابين الشلال التانى و ابو فاطمه عند الشلال التالت. الحروف المستخدمه كانت الحروف اليونانى بالشكل القبطى و كان فيها 3 حروف نوبيه من المحتمل انها اتاخدت من رموز الرويه للأصوات التي لم تعد موجوده فى اليونانى و القبطى. اتكتبت باللغه دى نصوص دينيه و ده بيوضح ان اللغه النوبيه أخدت مكان اليونانى كلغه كنسيه فى نهاية القرن العاشر. اللغه القبطى كانت مستعمله لكن بالأرجح كانت قاصره على القبط اللاجئين من مصر حيث كان استعمالها ان ذاك نادر بإستثناء فى دير الغزالى الذى شوهد المقابر فيه مكتوب عليها القبطى فمن المفترض ان الدير كان تابع لرهبان أقباط هربانين من مصر.

فيه وثيقه اسمها معجزة القديس مينا اتلقت فى مكان اسمه قصر أبريم و محفوظه الان فى المتحف البريطانى. الوثيقه مكتوبه بالنوبى القديم بيرجع تاريخها للقرن الثامن و الي الان القرن الاربعةعشر ، الوثائق هذه عباره عن ترجمات للكتاب المقدس و كتابات مسيجيه اخري مترجمه من اليونانى و مكتوبه بالحروف القبطيه المتعدله عشان تناسب اللغه النوبى.

من اقدم التسجيلات اللى فى العصر الحديث للغات النوبيه كانت ليست للمفردات النوبيه و مقابلها بالطليانى جمعها راهب مسيحى طليانى اسمه اركانجيلو كارادورى سنة 1535. الكتابه النوبيه المستحدثه احيانا تكون بالحروف العربىيه او اللاتينى او حتى بالنوبى القديم.

فيه فرعين كبار للهجات النوبيه هما الكنزي-دنقله و الفدكي النويبين ، الفرعين بينهم كلمات مشتركه كتيره بتساعد فى الفهم المشترك مابينهم و بين بعض.