ابواب القاهره

من ويكيبيديا، الموسوعه الحره
روح على: استكشاف، تدوير
باب الفتوح من ابواب القاهره العريقه

أبواب القاهره -Gates of Cairo- ، لما القاهره اتبنت سنة 969 كان ليها كذا باب فى أسوارها ، فى السور الشمالى كان فيه باب النصر و باب الفتوح ، و فى السور الشرقى باب البرقيه و باب القراطين ، و فى السور الجنوبى باب زويله و باب الفرج ، و فى السور الغربى باب سعاده و باب القنطره.

أبواب القاهره :

  • باب النصر  :ده الباب اللى كانت بتدخل منه جيوش مصر اللى راجعه بالنصر. عدى فيه سلاطين مصر العظام زى الظاهر بيبرس و قلاوون و الأشرف خليل و الناصر محمد بن قلاوون بأسرى أعداء مصر. بناه جوهر الصقلى لما بنا سور القاهره و نقله بدر الجمالى مع باب الفتوح من اماكنهم الأصليه جنب زاوية القاضى لأماكنهم الحاليه. بيعتبر الباب ده من أهم الأثار الحربيه اللى بقيت فى مصر من العصور الوسطى. بين البدنتين فيه باب ضخم عالى فوقه فتحه حواليها افريز بيحيط بالبدنتين و عليه كتابات بتذكر اسم اللى بناه و تاريخ البنا. فوق الافريز فيه مزاغل و سلم حجرى بيوصل لسطح الباب بتصميم بيعتبر الأول من نوعه فى تاريخ عمارة العصور الوسطى ، و بيوصل لأبراج و أوض فيها اهم مجموعة عقود حجريه. على باب النصر منقوش نص طويل فيها اسامى الخليفه المستنصر و أمير الجيوش أبو النجم بدر.
  • باب الفتوح  : فى شارع باب الفتوح ، لما بناه جوهر الصقلى فى القاهره كان جنب ناصية حارة بين السيارج ، لكن لما جدد بدر الجمالى سور القاهره سنة 1087 بنى باب النصر و باب الفتوح فى اماكنهم الحاليه ، و ربطهم ببعض بسور بيوصلهم لبعض بسراديب. باب الفتوح بيتكون من برجين مدورين بيتوسطهم المدخل ، و على جناب البرجين فيه طاقتين واسعين.
  • باب زويله  : فى جهة سور القاهره القبلى. كان بيتكون من بابين جنب بعض، واحد جنب زاوية سام بن نوح اللى جنب سبيل العقادين و كان معروف بباب القوس و التانى جنبه. باب زويله بشكله الحالى بناه بدر الجمالى سنة 1092 قدام باب زويله القديم اللى بناه جوهر الصقلى. باب زويله اكبر ابواب القاهره و موجود على راس شارع العز من الناحيه القبليه و فوقيه المآذنتين بتوع جامع الملك المؤيد و فيه ناس بتسميه باب المؤيد أو باب المتولى. باب زويله شاف احداث تاريخيه مهمه ، لما هولاكو بعت رسله بتهديد لمصر اعدمهم السلطان قطز و اتعلقت روسهم على باب زويله .
  • باب البرقيه :فى السور الشرقى. بناه جوهر الصقلى سنة 970 ، و اتعرف زمان باسم باب الغريب لانه كان شرق جامع الغريب. اتجدد كذا مره و كن اخر مره على ايد الامير عبد الرحمن كتخدا. اتهدم سنة 1936 لما اتبنت الجامعه الازهريه.
  • باب سعاده : فى السور الغربى المحازى للخليج المصرى ( الكبير ). بناه جوهر القائد سنة 969. اسم الباب ده بيتنسب لـ سعاده بن حيان غلام المعز لدين الله.
  • باب الفرج : كان فى سور القاهره الجنوبى. مش موجود دلوقتى. كان جنب ضريح الست سعاده فى الزاويه الجنوبيه الغربيه لمديرية أمن القاهره فى ميدان احمد ماهر.
  • باب القنطره : اسمه منسوب للقنطره اللى بناها جوهر الصقلى على الخليج . كانت الناس بتعدى منه من باب مرجوش لباب الشعريه. اتهدم فى عصر الدوله المملوكيه سنة 1270.
  • باب الخوخه : بناه جوهر الصقلى فى سور القاهره الغربى فى اتجاه جامع القاضى يحيى زين العابدين. اتعرف كمان باسم خوخة ميمون.
  • باب السلسله : فى قلعة الجبل ، كان معروف كمان بباب الاسطبل ، و معروف دلوقتى باسم " باب العزب " ، بيطل على ميدان صلاح الدين. جدده الامير رضوان كتخدا الحلفى سنة 1747.
باب النصر كانت بتدخل منه الجيوش المصريه اللى راجعه منتصره
  • باب الشعريه : اتعرف كمان بباب العدوى . كان سور القاهره الشمالى بناه صلاح الين الايوبى غرب الخليج المصرى بين الخليج و باب البحر و كان فى ميدان العدوى على ناصية شارع سوق الجرايه و كان بيفتح على ميدان العدور و شارع الزعفرانى و شارع العدوى و سكة الفجاله. اتزال باب الشعريه سنة 1884 بسبب خلل فيه.
  • الباب الأحمر : اتعمل فى عصر الأيوبيه فى ناحية قلعة الجبل الجنوبيه و بيشرف على باب المقطم. اسمه دلوقتى برج المقطم
  • الباب الجديد : بناه صلاح الدين الايوبى فى سور القاهره الشرقى اللى بيطل ع الصحرا على بعد 145 متر جنوب برج الظفر. اطلاله لسه موجوده فى السور الشرقى بين باب البرقيه و الباب المحروق.
  • باب القله : كان فى سور جوانى فى الجزء الشمالى الشرقى لقلعة الجبل. السور اللى فى نص الباب ده كان بيفصل بين الساحه اللى كانت ورا باب القلعه العمومى و البيوت السلطانيه. فى الساحه دى كان بيقعد الأمرا لغاية ما يتسمح لهم يدخلوا. اتعرف باسم باب القله نسبه لبرج عالى بناه الظاهر بيبرس فى القلعه و هده السلطان قلاوون وبنى مكانه قبه. السور اللى كان فيه الباب ماعدش موجود.
  • باب البحر : من الابواب البرانيه فى اخر سور القاهره الشمالى من الناحيه الغربيه. بناه صلاح الدين الأيوبلى سنة 1174. اتعرق كمان باسم باب القشى و باب المقسى لانه كان فى قرية المقسى ( المقسم) و بعد كده اتعرف بـ باب الحديد و ميدان رمسيس. زمان كانت ماية النيل بتمر جنب الميدان ده لغاية ما مجرى النيل اتغير لغرب بولاق.
  • باب العزب : شوف باب السلسله.
  • الباب المدرج : اقدم ابواب قلعة الجبل. بناه صلاح الدين الايوبى سنة 1183. لسه موجود على شمال الداخل فى القلعه. منقوش عليه اسم صلاح الدين.
  • باب الوزير : بناه صلاح الدين الايوبى فى سور القاهره الشرقى بين الباب المحروق و قلعة الجبل. اسمه بيتنسب للوزير نجم الدين محمود وزير السلطان سيف الدين أبو بكر ابن الناصر محمد بن قلاوون ، زى ما بيتنسب ليه شارع باب الوزير و قرافة باب الوزير.
  • باب السر : كان مخصص لدخول و خروج اكابر الامرا و خاصة الدوله زى الوزير و كاتب السر. معروف دلوقتى باسم الباب الوسطانى. بيفصل بين دهليز باب القلعه العمومى البحرى و الحوش اللى فيه جامع الناصر محمد بن قلاوون و جامع محمد على باشا.
  • باب الدهيشه : من ابواب قلعة الجبل و اتسمى كده نسبه لقاعة الدهيشه اللى كانت فى القلعه و اللى بناها السلطان الصالح عماد الدين إسماعيل سنة 1344 و اتسمت " الدهيشه " إكمن اللى بيشوفوها كانو بيندهشو منها بسبب فخامتها و زخارفها الروعه.

المراجع[تعديل]

  • المقريزي : المواعظ و الاعتبار بذكر الخطط و الأثار، مطبعة الأدب، القاهرة 1968.لاتى ىالان
  • حسن الرزاز ، عواصم مصر ، دار الشعب، القاهرة 1995